લગભગ 49 વર્ષ જૂના હત્યા કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપતાં ત્રણેય આરોપીઓને નિર્દોષ જાહેર કર્યા છે. કોર્ટે નોંધ્યું કે પ્રોસિક્યુશન દ્વારા રજૂ કરાયેલા પુરાવા અને પ્રત્યક્ષદર્શીઓની સાક્ષીમાં ગંભીર ખામીઓ હતી. આવી સ્થિતિમાં માત્ર શંકાના આધારે કોઈને દોષિત ઠેરવવું કાયદાની દૃષ્ટિએ યોગ્ય નથી.
આ કેસ વર્ષ 1977નો છે, જેમાં ત્રણ લોકોને હત્યાના આરોપસર દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા હતા. ટ્રાયલ કોર્ટે તેમને સજા ફટકારી હતી, જ્યારે બાદમાં હાઇકોર્ટે પણ તે નિર્ણય યથાવત રાખ્યો હતો. ત્યારબાદ આરોપીઓએ આ નિર્ણયને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકાર્યો હતો.
સુપ્રીમ કોર્ટે કેસની વિગતવાર સુનાવણી દરમિયાન જણાવ્યું કે ઘટનાસ્થળેથી મળેલા પુરાવા, સાક્ષીઓના નિવેદનો અને તપાસની પ્રક્રિયામાં અનેક અસંગતતાઓ જોવા મળી હતી. ઉપરાંત, પ્રત્યક્ષદર્શીઓની સાક્ષી પણ વિશ્વસનીય જણાતી ન હોવાથી આરોપીઓને દોષિત ઠેરવવા માટે પૂરતા અને શંકાથી પરના પુરાવા ઉપલબ્ધ નહોતા.
કોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કર્યું કે ફોજદારી કેસોમાં આરોપીને દોષિત સાબિત કરવા માટે પ્રોસિક્યુશને શંકાથી પર (Beyond Reasonable Doubt) પુરાવા રજૂ કરવા જરૂરી છે. જો પુરાવામાં ગંભીર ખામીઓ હોય અથવા વાજબી શંકા ઊભી થાય, તો તેનો લાભ આરોપીને મળવો જોઈએ. કોર્ટે એ પણ નોંધ્યું કે હાઇકોર્ટે પુરાવાનું યોગ્ય મૂલ્યાંકન કરવામાં ભૂલ કરી હતી.
આ ત્રણ આરોપીઓમાંના એક હીરા લાલ આજીવન કેદની સંપૂર્ણ સજા ભોગવી ચૂક્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટના આ નિર્ણય બાદ હવે તેમને તેમજ અન્ય બે આરોપીઓને તમામ આરોપોમાંથી નિર્દોષ જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. આ ચુકાદો ફોજદારી કેસોમાં પુરાવાની વિશ્વસનીયતા, નિષ્પક્ષ તપાસ અને ન્યાયિક મૂલ્યાંકનના મહત્વને ફરી એકવાર ઉજાગર કરે છે.
