ગીર સોમનાથ જિલ્લાના કોડીનાર તાલુકાના ચરા ગામમાં SIR તરીકે કાર્યરત બૂથ લેવલ ઓફિસર (BLO) અને શિક્ષક અરવિંદ વાઢેરે કામના તણાવને કારણે આત્મહત્યા કરી. આ ઘટનાએ સમગ્ર શિક્ષણ સમુદાયને આઘાત પહોંચાડ્યો છે અને શૈક્ષણિક સંગઠનોમાં ઊંડો રોષ ફેલાવ્યો છે.
શિક્ષક સંઘ દ્વારા કામગીરીનો બહિષ્કાર
આ કરૂણ ઘટનાના પગલે શિક્ષક સંઘ દ્વારા સખત વિરોધ પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યો છે. શિક્ષક સંઘે મૃતક શિક્ષકને શ્રદ્ધાંજલિ પાઠવતા તાત્કાલિક અસરથી બી.એલ.ઓ.ની કામગીરીનો બહિષ્કાર કરવાની જાહેરાત કરી છે. કોડીનારથી શરૂ કરીને રાજ્યભરના શિક્ષકોએ આ બિન-શૈક્ષણિક કામગીરીથી અળગા રહેવાનો નિર્ણય કર્યો છે, જ્યાં સુધી આ કામગીરીમાંથી શિક્ષકોને મુક્તિ આપવામાં ન આવે.
શિક્ષક સંઘની માંગણી છે કે શિક્ષકોને માત્ર શૈક્ષણિક કાર્ય જ સોંપવું જોઈએ, જેથી બાળકોના ભવિષ્ય પર અને શિક્ષકોના માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર નકારાત્મક અસર ન પડે. આ ઘટનાએ શિક્ષણ વિભાગ અને ચૂંટણી પંચ દ્વારા શિક્ષકો પર લાદવામાં આવતા વધારાના કામગીરીના ભારણ પર ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે.
હું હવે આ SIR કરી શકતો નથી
40 વર્ષીય અરવિંદ વાઢેરે આત્મહત્યા કરતા પહેલા તેની પત્નીને સંબોધીને એક ભાવનાત્મક સુસાઇડ નોટ છોડી હતી, જેમાં લખ્યું હતું, “હું હવે આ SIR કરી શકતો નથી. હું છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી થાક અને તણાવમાં છું. કૃપા કરીને તમારી અને મારા પુત્રની સંભાળ રાખો.” હું તમને બંનેને ખૂબ પ્રેમ કરું છું, પણ હવે હું લાચાર છું. મારી પાસે કોઈ વિકલ્પ બાકી નથી.’
શૈક્ષણિક સંગઠનોમાં આક્રોશ
તેમણે લખ્યું, “મારી પાસે બધા SIR દસ્તાવેજો મારી બેગમાં છે, કૃપા કરીને તેને શાળામાં જમા કરાવો. મને મારી પ્રિય પત્ની સંગીતા અને મારા પ્રેમાળ પ્રિય પુત્ર ક્રિષય માટે ખૂબ જ દુઃખ છે.” આ ઘટના બાદ ઓલ ઈન્ડિયા નેશનલ એજ્યુકેશનલ ફેડરેશન, ગુજરાત પ્રાંતે SIR હેઠળ શિક્ષકો દ્વારા હાથ ધરવામાં આવતી ઓનલાઈન પ્રક્રિયાનો બહિષ્કાર કરવાની જાહેરાત કરી છે અને ભવિષ્યની રણનીતિ પર ચર્ચા કરી રહ્યું છે.
કામના દબાણને લઇને વિશે પ્રશ્નો ઉભા થયા
અરવિંદ વાઢેરના મૃત્યુથી મતદાર યાદી સુધારણા પ્રક્રિયામાં રોકાયેલા BLO દ્વારા સામનો કરવામાં આવતી કાર્યકારી પરિસ્થિતિઓ અને ભારે દબાણ વિશે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. દેશભરના ઘણા રાજ્યોમાં બૂથ લેવલ ઓફિસર્સના મૃત્યુના બનાવોએ ગંભીર ચિંતાઓ ઉભી કરી છે, પરિવારો મૃત્યુને વધુ પડતા કાર્યભારને આભારી છે, ખાસ કરીને SIR સાથે સંકળાયેલા દબાણને.
ક્યાં અને કેટલા BLO એ પોતાના જીવ ગુમાવ્યા છે?
ગુજરાતના ખેડામાં એક BLOનું મૃત્યુ નોંધાયું હતું, જ્યારે પશ્ચિમ બંગાળના જલપાઇગુડીમાં એક BLOએ કથિત રીતે આત્મહત્યા કરી હતી. રાજસ્થાનમાં બે કેસ નોંધાયા હતા: સવાઈ માધોપુરમાં એક BLOનું હૃદયરોગના હુમલાથી મૃત્યુ થયું હતું, અને જયપુરમાં એક સરકારી શાળાના શિક્ષકે 16 નવેમ્બરના રોજ આત્મહત્યા કરી હતી. પરિવારનો આરોપ છે કે તે મતદાર યાદી સંબંધિત ભારે દબાણ હેઠળ હતો.
તમિલનાડુના કુંભકોણમમાં એક વરિષ્ઠ આંગણવાડી BLO, જે કામના ભારણથી દબાઈ ગયા હતા, તેમણે 44 ગોળીઓ ખાઈને આત્મહત્યાનો પ્રયાસ કર્યો. કેરળના કન્નુરમાં, એક BLOએ પણ SIR સંબંધિત તણાવને કારણે પોતાનો જીવ લીધો. 9 નવેમ્બરના રોજ પશ્ચિમ બંગાળના પૂર્વ વર્ધમાનમાં એક BLOનું મગજના સ્ટ્રોકથી મૃત્યુ થયું હતું, જે પરિવારના સભ્યોએ માનસિક તણાવને કારણે હતું.
