નેપાળમાં આવેલા ભીષણ પૂર બાદ ગંડક નદી અને આસપાસના વિસ્તારોમાં મળી રહેલી અજાણી અને અસામાન્ય કદની માછલીઓએ બિહારમાં ચિંતા વધારી છે. ખાસ કરીને વેસ્ટ ચંપારણ અને ગોપાલગંજમાં મોટી માછલીઓ જોવા મળ્યા બાદ સોશિયલ મીડિયા પર તેને ‘ગૂંછ’ અથવા ‘આદમખોર માછલી’ કહેવામાં આવી રહી છે.
ગૂંછને સામાન્ય રીતે Goonch Catfish તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. Bagarius જાતિની આ મોટી કેટફિશ નદીના તળિયે રહેતી શિકારી માછલી છે. FishBase મુજબ Bagarius yarrelliની મહત્તમ નોંધાયેલી લંબાઈ આશરે 230 સેન્ટિમીટર સુધી પહોંચી શકે છે. તેની ઓળખ મોટા અને પહોળા માથા, મજબૂત શરીર તથા મૂછ જેવા બાર્બલ્સથી થાય છે. આ માછલી સામાન્ય રીતે અન્ય માછલીઓ અને વિવિધ જળચર જીવોનો શિકાર કરે છે.
ગૂંછને ‘માણસોને શિકાર બનાવે છે’ એવી ક્ષમતા જરૂર ધરાવે છે પરંતુ ઉપલબ્ધ વૈજ્ઞાનિક માહિતી તેને મનુષ્યો માટે ખતરનાક શિકારી તરીકે સાબિત કરતી નથી.
હાલ સૌથી મોટો ખતરો માછલીના કદ કરતાં પૂરના દૂષિત પાણીનો છે. બિહારના પશુપાલન અને મત્સ્ય સંસાધન વિભાગે 1 સપ્ટેમ્બર 2026એ પૂરનાં પાણીમાંથી મળતી અજાણી અથવા અસામાન્ય માછલી ન ખાવા, ન ખરીદવા અને ન વેચવા સલાહ આપી છે. વિભાગે ચેતવણી આપી છે કે પૂર દરમિયાન માછલીઓ ગટર, મૃત પ્રાણીઓ અને અન્ય પ્રદૂષકોના સંપર્કમાં આવી શકે છે, જેના કારણે બેક્ટેરિયા, વાયરસ તથા અન્ય રોગકારકોનું જોખમ વધે છે.
એટલે હાલમાં ‘વિશાળ માછલી’ને પકડીને ખાવા કરતાં સત્તાવાર તપાસ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી સાવચેતી રાખવી સૌથી સુરક્ષિત પગલું છે.
