2026 ના પહેલા જ દિવસે, ધૂમ્રપાન કરનારાઓ અને તમાકુ ખાનારાઓ માટે મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. કેન્દ્ર સરકારે સિગારેટ પર વધારાની એક્સાઇઝ ડ્યુટી લાદવાનું જાહેરનામું બહાર પાડ્યું છે, જેના કારણે 1 ફેબ્રુઆરી, 2026 થી દેશમાં સિગારેટના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે. નાણા મંત્રાલયના આ નિર્ણયની અસર આજે શેરબજાર પર પણ જોવા મળી હતી, જ્યાં બજારના અગ્રણી ITC લિમિટેડ અને ગોડફ્રે ફિલિપ્સ ઇન્ડિયાના શેરમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી હતી.
એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં કેટલો વધારો થયો?
સરકારના માહિતી મુજબ, સિગારેટની લંબાઈના આધારે વધારાની એક્સાઇઝ ડ્યુટી વસૂલવામાં આવશે. દર1000 સિગારેટ સ્ટીક માટે ચાર્જ 2,050 થી 8,500 સુધીનો હશે. મહત્વપૂર્ણ વાત એ છે કે, આ નવો ટેક્સ તમાકુ ઉત્પાદનો પર લાદવામાં આવતા હાલના 40% ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) ઉપરાંતનો હશે.
75 મીમીથી વધુ લંબાઈ: 8,500 પ્રતિ 1000 સ્ટીક માટે
આ નવી વસૂલાત હાલમાં લાગુ ‘કમ્પેન્સેશન સેસ’નું સ્થાન લેશે, જે હવે નાબૂદ કરવામાં આવી રહી છે.
કિંમતો પર શું અસર થશે?
બજાર વિશ્લેષકો અને બ્રોકરેજ કંપનીઓના મતે, આ નવા ટેક્સ માળખાથી છૂટક સિગારેટના ભાવમાં સરેરાશ 22% થી 28% નો વધારો થઈ શકે છે. લોકપ્રિય બ્રાન્ડ્સ માટે સિગારેટના ભાવમાં 2 થી 3 નો વધારો થવાની ધારણા છે. કંપનીઓ આ વધેલા ટેક્સનો બોજ ગ્રાહકો પર નાખશે તે નિશ્ચિત છે.
શેરબજારમાં તમાકુ કંપનીઓની હાલત ખરાબ છે.
સરકારે નવા ટેક્સ નિયમોની જાહેરાત કરતાની સાથે જ, તમાકુ કંપનીઓના રોકાણકારોએ ઝડપથી નફો બુક કરવાનું શરૂ કરી દીધું.
- ITC Ltd: NSE પર કંપનીના શેર 8% થી વધુ ઘટીને 370 પર બંધ થયા.
- Godfrey Phillips: આ કંપનીના શેરમાં 10% થી 15% નો મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો.
- આ ઘટાડો ITC માટે પણ મોટો છે કારણ કે કંપનીની કુલ આવકનો લગભગ 48% ભાગ સિગારેટના વ્યવસાયમાંથી આવે છે.
સરકારી ઉદ્દેશ્યો: આરોગ્ય અને મહેસૂલ
નાણા મંત્રાલયના અધિકારીઓ કહે છે કે ભારતમાં સિગારેટ પરનો કુલ ટેક્સ બોજ હાલમાં છૂટક ભાવના આશરે 53% છે. આ વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO) દ્વારા ભલામણ કરાયેલ 75% ધોરણ કરતા નોંધપાત્ર રીતે ઓછો છે. સરકારનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય તમાકુ ઉત્પાદનોને વધુ મોંઘા બનાવીને તમાકુના વપરાશને નિરુત્સાહિત કરવાનો અને જાહેર આરોગ્ય ખર્ચને નિયંત્રિત કરવાનો છે.
બીડી પરના ટેક્સ દરમાં કોઈ ફેરફાર નથી
નોંધનીય છે કે, બીડી પરના કર દરમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી, જ્યારે પાન મસાલા અને ગુટખા માટે નવી મશીન-ક્ષમતા-આધારિત કર માળખું પણ 1 ફેબ્રુઆરીથી અમલમાં આવશે.
